Posts Tagged ‘Ysbytu Meddwl Gogledd Cymru’

Datgloi’r Seilam – Lansio’r Catalog

Chwefror 7, 2018

O ganlyniad i’n prosiect Datgloi’r Seilam, sydd wedi ei ariannu gan Wellcome, rydym yn falch o gyhoeddi lansiad catalog dros dro ar gyfer rhan gyntaf casgliad Ysbyty Gogledd Cymru. Mae’r catalog dros dro hwn yn disodli’r rhestr bapur flaenorol. Yn y catalog, sy’n cynnwys dros 500 o eitemau, mae gwell disgrifiadau o’r eitemau a hefyd strwythur newydd a fydd yn ei gwneud yn haws i ddefnyddwyr ganfod cofnodion sy’n berthnasol i’w hymchwil. Gellir canfod y catalog dros dro yma (Cliciwch ar Edrych yn ôl Hierarchaeth i agor rhestr y catalog).

Catalog arlein Ysbyty Gogledd Cymru

Mae’r casgliad yn cynnwys cofnodion rheoli fel cofnodion ac adroddiadau blynyddol, cofnodion adeiladu gan gynnwys rhai sy’n ymwneud â sefydlu’r ysbyty, cofnodion ariannol gan gynnwys cyfrifon a chofnodion cleifion gan gynnwys pryd yr aethant i’r ysbyty a phryd y cawsant eu rhyddhau. Hefyd llyfrau achosion, cofnodion staff gan gynnwys llyfrau cyflogau a deunyddiau eraill gan gynnwys lluniau a deunydd wedi ei dorri o bapurau newydd.

Nodwch os gwelwch yn dda fod cofnodion cleifion a staff sy’n cynnwys gwybodaeth bersonol sensitif ar gau am rhwng 75 a 100 mlynedd o ganlyniad i reoliadau’r Gwasanaeth Iechyd.

Mae gwaith ar y gweill nawr i gatalogio ac ail-becynnu gweddill y casgliad, a bydd fersiwn derfynol y catalog a fydd yn cynnwys y cofnodion sydd wedi eu derbyn yn ddiweddarach, ar gael erbyn diwedd y prosiect yn 2019. Yn ychwanegol at hyn mae Swyddog Cymorth y Prosiect yn gweithio’n galed i ail-becynnu a gosod y gyfres ddiweddarach o ffeiliau’r claf mewn mynegai ac mae 2,100 eisoes wedi eu cwblhau.

Byddwn yn parhau i bostio diweddariadau rheolaidd ynglŷn â chynnydd y prosiect a manylion digwyddiadau ar ein blog a’n tudalennau Facebook.

Ysbyty Gogledd Cymru, Dinbych

Ebrill 2, 2013

Cedwir cofnodion Ysbyty Gogledd Cymru gan Wasanaeth Archifau Sir Ddinbych.  Mae’r casgliad yn un o’r enghreifftiau mwyaf cynhwysfawr o gofnodion gwallgofdy yn y wlad.  Roedd yr ysbyty’n hysbys dan wahanol enwau yn ystod ei fodolaeth –  ‘The North Wales Lunatic Asylum’,’ The North Wales Counties Lunatic Asylum’, ‘The North Wales Counties Mental Hospital’ a ‘The North Wales Mental Hospital’.

Mae’r casgliad yn cynnwys cofnodion gweinyddol fel cofnodion ac adroddiadau blynyddol ynghyd â chasgliad ffantastig o gofnodion cleifion, o 1848 pan agorwyd yr ysbyty tan sefydlu’r GIG yn 1948, ac fe’u defnyddid i ymchwilio gofal a thriniaeth cleifion ac agweddau tuag at salwch meddwl.

Mae nifer fawr o orchmynion derbyn sydd wedi eu bwndelu mewn trefn gronolegol, wedi eu cynnwys yng nghofnodion y cleifion.  Mae gorchmynion derbyn yn darparu tystiolaeth bod y claf wedi ei ardystio’n wallgof (‘certified insane’) ac yn cynnwys manylion o ymddygiad claf cyn ei dderbyn.  Roedd ardystiad yn gofyn am lofnod dau ynad a barn feddygol meddyg cymeradwy.

Claf rhif 5070: Gorchymyn derbyn ar gyfer Samuel Parry dyddiedig Mawrth 7fed 1896

[Cliciwch ar ddelweddau i’w chwyddo]

Isod mae sylwadau’r meddyg sy’n disgrifio ymddygiad Samuel Parry –

“He is much depressed and cries almost continually. He was crying when I visited him today and also yesterday. When he was asked what he was crying for he gave a very silly and incoherent answer, something about buying a penny paper and he had not paid for it. All his conversation is incoherent.”

Sylwadau'r Meddyg

Sylwadau’r Meddyg

Gallwn weld oddi wrth y gorchymyn derbyn fod Samuel Parry’n byw ym Mrychdyn a daeth i’r ysbyty fel tlotyn wedi ei ariannu gan Undeb Cyfraith Tlodion Wrecsam.  Dim ond 19 oed oedd o ac roedd wedi gweithio fel labrwr i löwr.  Fe ddaeth i Ysbyty Gogledd Cymru ar Fawrth 7fed, 1896 a bu yno tan ei ryddhad (wedi ei wella) ar Fehefin 22ain yr un flwyddyn.

Datganiad o fanylion yn dangos gwybodaeth sylfaenol Samuel Parry

Datganiad o fanylion yn dangos gwybodaeth sylfaenol Samuel Parry

Gellir defnyddio gorchmynion derbyn ynghyd â chofnodion eraill fel cofrestrau derbyn a nodiadau achosion i ddarganfod mwy am symptomau a thriniaeth y person.

Yn anffodus, nid yw’r catalog ar gyfer y casgliad yma ar gael ar-lein, a dim ond yn ein swyddfa y gellir ymgynghori ag o.  Mae’r cofnodion hyn i’w gweld am ddim yn ein swyddfa, ond mae cofnodion a grëwyd yn ystod y 100 mlynedd diwethaf yn gaeedig oherwydd rheoliadau cyfrinachedd cleifion y GIG.  Rydyn ni’n gweithio gyda gwirfoddolwyr ar hyn o bryd i greu mynegai cynhwysfawr o orchmynion derbyn i wneud chwilio’r 16,000 + o gofnodion yn llawer haws i ymchwilwyr.

Cysylltwch â ni i gael gwybodaeth bellach ar archifau@sirddinbych.gov.uk