Posts Tagged ‘Datgloi’r Seilam’

Y Cynlluniau ar gyfer Ysbyty Gogledd Cymru

Awst 7, 2018

O’r holl gofnodion yng nghasgliad Ysbyty Gogledd Cymru, nid oes unrhyw rai yn rhoi darlun gwell o ddatblygiad yr ysbyty na chyfres o dros 200 o gynlluniau. Fel rhan o’n prosiect Datgloi’r Seilam a ariennir gan Wellcome, mae’r rhain ar hyn o bryd yn cael eu catalogio a’u hail-becynnu.

Ehangwyd safle’r ysbyty sawl gwaith yn ystod ei oes, adeiladwyd eiddo newydd ac ailddatblygwyd y rhai oedd eisoes yn bodoli. Mae’r cynlluniau yn rhoi darlun clir o’r math o waith oedd yn digwydd. Mae amrywiaeth o fathau gwahanol o gynlluniau, yn cynnwys cynlluniau adeiladu, cynlluniau trydanol, cynlluniau draenio, cynlluniau cyflenwad dŵr, cynlluniau peirianneg, cynlluniau llawr a chynlluniau gardd.

Ym 1844, dechreuodd y gwaith o adeiladu’r ysbyty. Er nad oes unrhyw un o’r adeiladau gwreiddiol wedi goroesi, mae adroddiad gan y Pensaer Thomas Fulljames yn darparu cofnod ysgrifenedig o’i gynlluniau. Erbyn 1876, roedd yr ysbyty yn llawn, a phenderfynwyd adeiladu adain newydd i letya 130 o gleifion newydd. Mae un o’r cynlluniau cynharaf yn y casgliad sy’n dyddio yn ôl i Ionawr 1879, yn cynnwys dyluniad arfaethedig tu allan yr adeilad yn ystod y gwaith o ehangu llety’r cleifion.

Dyluniad ar gyfer cynyddu’r llety gan Bensaer R. Lloyd Williams, dyddiedig 1879.

Ar ôl i sawl estyniad llai brofi’n annigonol i ymdopi â’r niferoedd cynyddol o gleifion, dechreuwyd ar gynllun ailddatblygu ar raddfa fawr yn y 1890au. Roedd hyn yn cynnwys gwella draenio a glanweithdra, bloc lletya enfawr ar gyfer cleifion benywaidd, ceginau newydd, neuadd fwyta, a chyfleusterau glanhau newydd. Dengys un o’r cynlluniau ar gyfer yr ailddatblygiad hwn drefniant arfaethedig golchdy stêm, a oedd yn cynnwys ystafelloedd smwddio a glanhau ar wahân i staff a chleifion, a thŷ boeler cysylltiedig.

Cynllun o’r trefniant arfaethedig ar gyfer golchdy stêm gan W. Summerscales and Sons Limited Engineers, dyddiedig 1898.

Mae’r casgliad hefyd yn cynnwys cynlluniau ar gyfer datblygiadau diweddarach i brif adeilad yr ysbyty ac eiddo eraill, yn cynnwys cynlluniau draenio a thrydanol ar gyfer ysbyty derbyn Gwynfryn yn y 1930au, a chynlluniau adeiladu a lluniau technegol o’r ysgol hyfforddi nyrsys, a adeiladwyd yn y 1960au.

Mae’r cynlluniau o fewn casgliad Ysbyty Gogledd Cymru yn unigryw ac yn adnodd pwysig. Nid yn unig y maent yn darparu hanes datblygu’r ysbyty, maent hefyd yn ddefnyddiol ar gyfer hanes pensaernïol ac yn adnodd buddiol ar gyfer datblygiadau posibl y dyfodol ar gyfer adeilad a safle hen Ysbyty Gogledd Cymru.

I ddarganfod mwy am y gwaith yr ydym yn ei wneud i gadw ac ail-becynnu’r cynlluniau, gweler ein blogbost blaenorol ar Ddatgloi’r Seilam: Datgelu’r Archif yma.

 

Lindsey Sutton

Archifydd Prosiect (Datgloi’r Seilam)

Ysbyty Gogledd Cymru o dan y Gwasanaeth Iechyd Gwladol

Gorffennaf 4, 2018

Mae 5 Gorffennaf yn nodi 70 mlynedd ers sefydlu’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol (GIG) yng Nghymru a Lloegr. Lansiwyd y GIG yn 1948 a’i nod, fel y gosodwyd allan yn Neddf Gwasanaeth Iechyd Gwladol 1946, oedd hyrwyddo ‘gwasanaeth iechyd cynhwysfawr wedi’i lunio i sicrhau gwellhad yn iechyd corfforol a meddyliol pobl Cymru a Lloegr ac atal, rhoi diagnosis a thrin salwch’.

Trwy sefydlu’r GIG gwelwyd newidiadau mawr mewn systemau gofal iechyd. Mae’r cofnodion a gadwyd yng nghasgliad Ysbyty Gogledd Cymru yn dogfennu’r broses o drosglwyddo’r ysbyty i’r GIG ac yn dangos yr effaith a gafodd y gwasanaeth newydd ar yr ysbyty.

Yr ysbyty o’r tu allan yn 1948, ffotograff gan Ronald Thompson.

Ar ôl ei agor yn 1848, roedd Ysbyty Gogledd Cymru yn cael ei reoli gan Bwyllgor Ymwelwyr sef cynrychiolwyr o bob un o’r pum sir a oedd yn ariannu’r ysbyty. Yn 1948 cafodd y Pwyllgor Ymwelwyr ei chwalu a chafodd y cyfrifoldeb dros reoli’r ysbysty ei drosglwyddo i Bwyllgor Rheoli Ysbyty a grëwyd o’r newydd gyda’r aelodau’n cael eu penodi gan Fwrdd Ysbytai Rhanbarthol Cymru.

Yng nghyfarfod olaf y Pwyllgor Ymwelwyr ar 21 Mehefin 1948, dywedodd y Cadeirydd Mr Alfred Hughes “gall y pwyllgor lawenhau yn y ffaith eu bod yn trosglwyddo ysbyty yr oeddent mor falch ohono – ysbyty a ddisgrifiwyd yr wythnos gynt fel un o’r gorau o’i fath gan y Gweinidog Iechyd”.

Etholwyd wyth o aelodau’r hen Bwyllgor Ymwelwyr i wasanaethu ar y pwyllgor newydd er mwyn sicrhau sefydlogrwydd a chysondeb yn ystod cyfnod o newid. Yn ogystal ag Ysbyty Gogledd Cymru cafodd y Pwyllgor Rheoli Ysbyty newydd y cyfrifoldeb o reoli sefydliadau ‘Diffyg Meddyliol’ yng Nghoed Du, Brychdyn, Llwyn View yn Nolgellau, Fronfraith ac yn ddiweddarach Garth Angharad ac Oakwood Park.

Adroddiad blynyddol cyntaf Pwyllgor Rheoli newydd yr ysbyty, dyddiedig 1948 i 1949.

Trwy sefydlu’r GIG cafodd y cyfrifoldeb dros reoli’r ysbyty ei wneud yn ganolog. Er bod y Pwyllgor Rheoli Ysbyty newydd yn cael ymreolaeth i ryw raddau, roedd yn destun rheoliadau’r Gweinidog Iechyd a’r Bwrdd Ysbytai Rhanbarthol a byddai cyllidebau ariannol bellach yn cael eu pennu gan lywodraeth ganolog.

Am fwy o wybodaeth am hanes y GIG yng Nghymru, edrychwch ar:

http://www.wales.nhs.uk/nhswalesaboutus/historycontext

 

Lindsey Sutton

Archifydd y Prosiect (Datgloi’r Seilam)

Diweddariad Mynegai Cleifion Ysbyty Gogledd Cymru

Mai 22, 2018

Rydym yn falch o gyhoeddi diweddariad i’n mynegai cleifion ar-lein ar gyfer Ysbyty Gogledd Cymru.

Mae’r diweddariad yn cynnwys manylion dros 800 o gleifion preifat a dderbyniwyd i’r ysbyty rhwng 1849 ac 1914. Mae’r mynegai wedi ei greu gan ddefnyddio gorchmynion derbyn cleifion ac mae’n adeiladu ar y mynegai cleifion tlawd a ryddhawyd ar-lein yn 2015. Cafodd y gronfa ddata ei chreu gan waith caled ac ymrwymiad gwirfoddolwyr, a hoffem ddiolch yn fawr iawn iddynt am yr ychwanegiad hwn i’r adnodd ar-lein.

079DC6AF-EA00-4174-851B-8E07A619A89F

Enghraifft o un o orchmynion derbyn y cleifion preifat, tynnwyd y wybodaeth ar gyfer y mynegai oddi ar y gorchmynion.

Mae’r gronfa ddata yn cynnwys manylion rhif ac enw claf, dyddiad derbyn, oedran pan y’i derbyniwyd, dyddiad rhyddhau neu farwolaeth, swydd, ac enw tref. Yr oedd Undeb Deddf y Tlodion yn talu am arhosiad cleifion tlawd yn yr ysbyty, ond yn wahanol iddyn nhw, roedd cleifion preifat a’u teuluoedd yn talu am eu harhosiad eu hunain. Er nad oedd y driniaeth feddygol a roddwyd i gleifion preifat yn wahanol i’r driniaeth i gleifion tlawd, roedd rhai manteision i fod yn glaf preifat. Roedd bwydlen y cleifion preifat yr un fath â bwydlen y staff, ac yn aml roedd mwy o le yn wardiau ac ystafelloedd dydd y cleifion preifat, gyda rhai cleifion preifat yn cael eu hystafell eu hunain.

O’r 829 o orchmynion derbyn cleifion preifat mae 45 ar goll o’r gyfres hyd at fis Rhagfyr 1914 (5.42%).  Nid yw’n amlwg pam na chafodd y cofnodion hyn eu trosglwyddo gyda’r archifau; mae’n bosib bod rhai wedi eu colli neu mae’n bosib iddynt gael eu trosglwyddo gyda’r claf i ysbytai meddwl eraill ar draws y wlad.

Er y cymerwyd gofal i osgoi gwneud unrhyw gamgymeriadau, mae’n anorfod bod rhai camgymeriadau fel gwallau teipio neu drawsgrifio. Byddem yn argymell yn gryf y dylech edrych ar y cofnod gwreiddiol un ai drwy holi am gopi neu drwy ymweld â’n hystafell chwilio i gadarnhau bod y manylion yn gywir.

Gellir dod o hyd i’r mynegai, yn ogystal â chanllawiau pellach, ar wefan Archifau Sir Ddinbych.

Parlys Cyffredinol y Gorffwyll yn Ysbyty Gogledd Cymru

Ebrill 4, 2018

Ar 31 Awst 1917, cafodd Samuel Morris ei dderbyn i Ysbyty Gogledd Cymru. Roedd yn gyn-filwr a ryddhawyd o’r fyddin ar 9 Chwefror 1917 ar y sail nad oedd mwyach yn gorfforol gymwys i wasanaethu. Mae cofnodion yr ysbyty amdano’n dweud fod ganddo “no idea of time or place, incoherent speech, tremor of tongue, face and limbs” pan gafodd ei dderbyn. Bu farw ar 29 Ionawr 1918 yn 41 mlwydd oed, gan adael gwraig a phump o blant ar ei ôl.

Wrth gael ei dderbyn, cafodd Samuel ddiagnosis o barlys cyffredinol y gorffwyll (general paralysis of the insane), sef anhwylder niwroiseiciatrig sy’n achosi newidiadau dirywiol yn yr ymennydd. Erbyn 1917, roedd yn hysbys bod y math hwn o barlys yn deillio o siffilis heb ei drin a’i fod fel arfer yn digwydd o fewn deng mlynedd i’r haint siffilis yn y lle cyntaf. Mae cofnodion Samuel o’r fyddin yn dangos ei fod wedi’i ddiagnosio â siffilis yn ystod ei gyfnod yn gwasanaethu yn Ne Affrica.

Bu cynnydd yn nifer y cleifion a dderbyniwyd i’r ysbyty gyda pharlys cyffredinol y gorffwyll yn y degawd ar ôl diwedd y Rhyfel Byd Cyntaf gan fod y dynion yn dal siffilis yn ystod eu gwasanaeth milwrol. Yn ei adroddiad ym 1928, dywedodd Frank G. Jones, yr Uwch-arolygydd Meddygol:

“Cases of general paralysis is being now definitely regarded as due to venereal disease and also that it sets about 10 years after primary infection and it is now ten years since the war ceased, it is of course natural that we can now expect the annual increase to abate and hope that the figures become less again”.

Ni fu cymaint o gynnydd yn y niferoedd a dderbyniwyd gyda pharlys cyffredinol y gorffwyll i Ysbyty Gogledd Cymru o gymharu â rhai ysbytai, gan fod poblogaeth yr ardal yn gymharol ddisymud. Yn wir, roedd y broblem yn llawer gwaeth mewn dinasoedd, yn enwedig mewn rhai â phorthladdoedd. Fodd bynnag, mae adroddiad blynyddol yr Uwch-arolygydd Meddygol o 1931 yn dal i ddangos y cynnydd a fu yn niferoedd y rhai a dderbyniwyd gyda’r parlys yn y ddeng mlynedd ar ôl diwedd y rhyfel, cyn gostwng eto ar ôl 1928.

 


Nifer yr achosion o barlys cyffredinol y gorffwyll a dderbyniwyd
1924 3
1925 3
1926 6
1927 8
1928 12
1929 7
1930 8
1931 2

 

Roedd dulliau o drin y clefyd yn cael eu datblygu yn y 1910au ac ym 1922, Ysbyty Meddwl Whittingham yn Swydd Gaerhirfryn oedd y cyntaf ym Mhrydain i drin cleifion gan ddefnyddio therapi malarïaidd a oedd yn cynnwys heintio’r cleifion â malaria i achosi clefyd gwres, a oedd yn aml yn atal parlys cyffredinol y gorffwyll rhag datblygu. Gan fod diffyg cyfleusterau ar gyfer y math hwn o driniaeth yn Ysbyty Gogledd Cymru, roedd cleifion yn cael eu hanfon i Ysbyty Meddwl Caer o 1926 ymlaen.

“On January 19th1926, I transferred a male patient to Chester Mental Hospital. He received inoculations, and has been discharged recovered to his home. It is my opinion that in early and suitable cases of G.P.I. the disease can be arrested by this malarial treatment”.

Ymhen amser, cyflwynwyd dulliau newydd o drin yr anhwylder, gan gynnwys pigiadau sylffwr y gellid eu rhoi yn Ysbyty Gogledd Cymru. Yn y 1940au, roedd dyfodiad penisilin i bob pwrpas yn ddiwedd ar y problemau a oedd yn gysylltiedig â siffilis ac fe ostyngodd niferoedd y rhai a dderbyniwyd i ysbytai meddwl gyda pharlys cyffredinol y gorffwyll yn sylweddol.

 

Lindsey Sutton

Archifydd y Prosiect (Datgloi’r Seilam)

Mae cofnod Samuel Morris o’r fyddin yn cael ei gadw yn yr Archifau Gwladol, cyfeirnod WO 363, a gallwch eu gweld ar https://www.findmypast.co.uk/.

Datgloi’r Seilam – Lansio’r Catalog

Chwefror 7, 2018

O ganlyniad i’n prosiect Datgloi’r Seilam, sydd wedi ei ariannu gan Wellcome, rydym yn falch o gyhoeddi lansiad catalog dros dro ar gyfer rhan gyntaf casgliad Ysbyty Gogledd Cymru. Mae’r catalog dros dro hwn yn disodli’r rhestr bapur flaenorol. Yn y catalog, sy’n cynnwys dros 500 o eitemau, mae gwell disgrifiadau o’r eitemau a hefyd strwythur newydd a fydd yn ei gwneud yn haws i ddefnyddwyr ganfod cofnodion sy’n berthnasol i’w hymchwil. Gellir canfod y catalog dros dro yma (Cliciwch ar Edrych yn ôl Hierarchaeth i agor rhestr y catalog).

Catalog arlein Ysbyty Gogledd Cymru

Mae’r casgliad yn cynnwys cofnodion rheoli fel cofnodion ac adroddiadau blynyddol, cofnodion adeiladu gan gynnwys rhai sy’n ymwneud â sefydlu’r ysbyty, cofnodion ariannol gan gynnwys cyfrifon a chofnodion cleifion gan gynnwys pryd yr aethant i’r ysbyty a phryd y cawsant eu rhyddhau. Hefyd llyfrau achosion, cofnodion staff gan gynnwys llyfrau cyflogau a deunyddiau eraill gan gynnwys lluniau a deunydd wedi ei dorri o bapurau newydd.

Nodwch os gwelwch yn dda fod cofnodion cleifion a staff sy’n cynnwys gwybodaeth bersonol sensitif ar gau am rhwng 75 a 100 mlynedd o ganlyniad i reoliadau’r Gwasanaeth Iechyd.

Mae gwaith ar y gweill nawr i gatalogio ac ail-becynnu gweddill y casgliad, a bydd fersiwn derfynol y catalog a fydd yn cynnwys y cofnodion sydd wedi eu derbyn yn ddiweddarach, ar gael erbyn diwedd y prosiect yn 2019. Yn ychwanegol at hyn mae Swyddog Cymorth y Prosiect yn gweithio’n galed i ail-becynnu a gosod y gyfres ddiweddarach o ffeiliau’r claf mewn mynegai ac mae 2,100 eisoes wedi eu cwblhau.

Byddwn yn parhau i bostio diweddariadau rheolaidd ynglŷn â chynnydd y prosiect a manylion digwyddiadau ar ein blog a’n tudalennau Facebook.

Datgloi’r Seilam: Dadorchuddio’r Archif

Tachwedd 25, 2017

Cafodd eitemau heb eu catalogio yng nghasgliad Ysbyty Gogledd Cymru eu pacio wrth i’r Ysbyty yn Ninbych gau, ac nid oeddent wedi cael eu trin tan y bu nawdd priodol ar gael. Nawr ar ddechrau’r prosiect Croeso a ariannwyd, dyma fi fel Cadwraethydd Prosiect yn barod i ddechrau arolwg cadwraeth ar y casgliad. Mae’r arolwg yn cynnwys edrych ar gyflwr presennol pob eitem ac argymell triniaeth cadwraeth a llefydd cadw gwell i atal dirywiad pellach o’r casgliad unwaith mae’n cael ei agor i’r cyhoedd.

Mae eitemau hanesyddol yn dirywio dros amser, ac fel gwarchodwr, nid oes modd atal y dirywiad, ond fe allwn arafu’r broses, gan gadw’r eitem yn ei gyflwr defnyddiol am gyfnod hirach. Un o’r prif ffyrdd o gadw casgliad yw sicrhau ei fod wedi cael ei gadw’n briodol mewn bocs. Mapiau a chynlluniau yw rhai o’r eitemau mwyaf anodd eu cadw mewn casgliadau oherwydd eu maint. Mae gan Archifau Sir Ddinbych focsys map hir fel pecyn cynradd sy’n diogelu’r dogfennau mawr rhag niwed amgylcheddol a achosir gan lwch, golau a newid mewn tymheredd.

Ym mhob bocs, mae’r mapiau a’r cynlluniau wedi’i rholio’n llac ar hyn o bryd, ond oherwydd nifer y dogfennau, mae rhai wedi cael eu plygu neu grychu. Ymylon y dogfennau sydd mewn perygl fwyaf ac mae llawer o’r mapiau a’r cynlluniau yn y casgliad hwn yn fregus iawn oherwydd rhwygiadau o gwmpas yr ochrau. I ddarparu lle sefydlog i gadw’r dogfennau nes bod gwaith cadwraeth pellach yn gallu cael ei wneud, rydw i wedi dylunio dull ailgartrefu a fydd yn diogelu ymylon y dogfennau mawr a’u hatal rhag dirywio’n bellach.

A5 M4 mapiau cyn ailgartrefu

A5 M4 mapiau cyn ailgartrefu

Mae’r dull ailgartrefu hwn yn cynnwys rholio mapiau a chynlluniau o gwmpas tiwb o safon cadwraeth. Mae’r rhain yn cynnal y ddogfen wedi’i rholio rhag plygu a chrychu. Bydd pob bwndel wedi’u rholio yn cael eu lapio mewn haen Melinex® a’u clymu’n llac gyda thâp cotwm i’w diogelu. Mae’r haenen Melinex®yn ymestyn i hyd y ddogfen ac felly’n diogelu’r ymylon brau.

A5 M4 mapiau ar ôl ailgartrefu

A5 M4 mapiau ar ôl ailgartrefu

Gall y mapiau a’r cynlluniau yn y casgliad hwn gynnwys sawl dyluniad ar gyfer estyniadau a newidiadau i’r adeilad dros y blynyddoedd yn cynnwys cynlluniau lliwgar o safle golchdy’r ysbyty.

Joanna Shuker, Cadwraethydd Prosiect

Archwilio’r Seilam: Llyfrau Achosion Cleifion

Tachwedd 18, 2017

Mae casgliad o gofnodion o Ysbyty Gogledd Cymru a gedwir yn Archifau Sir Ddinbych yn un o’r enghreifftiau mwyaf cynhwysfawr o gofnodion seilam y wlad. Mae’r casgliad yn cynnwys cofnodion gweinyddol megis adroddiadau blynyddol a chofnodion cyfarfodydd, cofnodion ariannol megis cyfrifon blynyddol a chyfriflyfrau, a chasgliad rhyfeddol o gofnodion cleifion. Ymysg y cofnodion cleifion, un o’r ffynonellau gwybodaeth mwyaf manwl yw llyfrau achosion cleifion sy’n rhoi cyfoeth o fanylion am unigolion cyn ac yn ystod eu arhosiad yn yr ysbyty.

Nodiadau Achos

Nodiadau Achos

O dan y Ddeddf dros Reoleiddio Gofal a Thriniaeth i Wallgofiaid 1845, daeth yn orfodol cadw llyfrau achosion cleifion. Cafodd rheolau a gorchmynion yn rhagnodi fformat y cofnodion hyn eu gosod allan gan y Comisiynwyr Gwallgofrwydd. Hyd 1875 roedd y llyfrau achosion a ddefnyddiwyd yn Ysbyty Gogledd Cymru yn amrywio o ran lefel y manylion yr oeddent yn eu cynnwys am bob claf, ac ychydig iawn o wybodaeth oedd ar gael am gyflwr y claf cyn iddo/iddi gyrraedd yr ysbyty.

Yn dilyn hunanladdiad claf benywaidd, mae adroddiad blynyddol 1873 yn datgelu fod Pwyllgor Ymwelwyr y seilam wedi sylweddoli pa mor bwysig oedd cofnodi hanes blaenorol pob claf a “gorchmynnodd fod Swyddog Meddygol yn rhoi holl ffeithiau a manylion achos pob un claf mewn llyfr” (cyfeirnod HD-1/4). Cymeradwyodd y Comisiynwyr Gwallgofrwydd fath newydd o lyfr achosion a ddaeth i rym yn y seilam yn 1875 a sicrhaodd hynny fod gwybodaeth gefndirol fanwl yn cael ei chasglu am bob claf.

O 1875 tan i’r Gwasanaeth Iechyd Gwladol gael ei ffurfio yn 1948, parhawyd i gynnwys yr un math o wybodaeth yn llyfrau achosion y cleifion. Roedd pob cofnod yn y llyfrau achosion yn cael eu rhannu’n ddwy ran. Roedd y cyntaf yn cynnwys gwybodaeth bersonol a chefndirol am bob claf ac asesiad o gyflwr meddyliol y claf pan gyrhaeddodd.

Os edrychwn ar un o’r nodiadau achos (cyfeirnod HD-1/337) fel enghraifft, o’r rhan hon gallwn weld fod Margery Baynton yn byw yn Ninbych. Roedd yn arfer cadw tafarn a dim ond 24 oed oedd hi pan ddaeth i’r seilam ar 16 Awst 1889 yn dioddef o’r hyn a ddisgrifiwyd fel gwallgofrwydd enbyd. Datgelodd y nodiadau fod Margery wedi ceisio lladd ei hun ac mewn asesiad a gynhaliwyd ar y pryd gwelwyd ei bod yn “dweud ei bod yn cael ei dilyn gan bobl sydd eisiau ei thorri’n ddarnau, cafodd ei meddiannu gan y Diafol a’i gorfododd i dorri ei gwddf y bore ‘ma”. Mae’r wybodaeth gefndirol a gasglwyd yn datgelu fod Margery wedi cael ei gadael yn weddw yn ddiweddar a bod ganddi ddau o blant. Disgrifiwyd ei bod wedi “datblygu arferion meddwdod” a bod y trawiad hwn wedi digwydd o ganlyniad i adroddiadau drwg amdani gan deulu ei gŵr o gamdriniaeth, a’u bod wedi ei chyhuddo o achosi marwolaeth ei gŵr”.

Mae rhan gyntaf y nodiadau achos yn dangos manylion personol a gwybodaeth gefndirol y cleifion.

Mae rhan gyntaf y nodiadau achos yn dangos manylion personol a gwybodaeth gefndirol y cleifion

Mae ail ran y nodiadau achos yn adrodd am gynnydd y cleifion a ysgrifennir ar adegau amrywiol yn ystod eu arhosiad. Yn ystod ei dyddiau cyntaf yn y seilam, ceisiodd Margery anafu ei hun ac “ni fyddai’n cymryd unrhyw fwyd gan ei fod yn wenwynig ac mae’n datgan ei bod yn dymuno marw er mwyn cael ymuno â’i gŵr”. Ar 10 Chwefror 1890 disgrifir fod Margery yn “gweithio yn y ceginau ac yn gwella’n barhaus. Yn eithaf rhesymegol ym mhob ffordd ac yn edrych ymlaen at gael ei rhyddhau o’r ysbyty”. Mae’r nodiadau’n datgelu fod Margery yn bwriadu mynd i Lerpwl i fyw gyda’i modryb. Ar ôl ychydig dros chwe mis yn y seilam cafodd Margery ei rhyddhau.

Mae ail ran y nodiadau achos yn cynnwys adroddiadau am gynnydd y claf

Mae ail ran y nodiadau achos yn cynnwys adroddiadau am gynnydd y claf

Yn ogystal â chyfoeth o wybodaeth a geir yn y ddwy ran, mae rhai nodiadau achosion hefyd yn cynnwys atodiadau fel rhybudd o farwolaeth a gohebiaeth gan berthnasau ac ymarferwyr meddygol.

Er mwyn diogelu’r wybodaeth bersonol a roddir yn y llyfrau achosion hyn, mae cofnodion sy’n llai na 100 oed yn gaeedig oherwydd rheoliadau cyfrinachedd cleifion y GIG.