Cofrestrau Mynediad Cleifion Gwallgof, 1849-1912

Oeddech chi’n gwybod fod Cofrestrau Mynediad Cleifion Gwallgof ar gael i’w gweld ar ancestry.co.uk? Gallwch ddefnyddio’r mynegai hwn i chwilio am gleifion oedd yn Ysbyty Gogledd Cymru, Dinbych rhwng 1846 a 1912.

Roedd y cofrestrau hyn, sy’n rhoi manylion cleifion oedd mewn seilam, rhai cyhoeddus a phreifat, yn cael eu cadw gan y Comisiwn Gwallgofrwydd. Yn 1845 roedd y Ddeddf Gwallgofrwydd a’r Ddeddf Seilam Sirol yn gorfodi siroedd i adeiladu seilams sirol ar gyfer y rhai oedd yn wallgof yn droseddol a thlawd ac o dan y ddeddf sefydlwyd y Comisiwn Gwallgofrwydd i oruchwylio seilams preifat a chyhoeddus.

O dan Ddeddf Diffygion Meddyliol 1913 disodlwyd y Comisiwn Gwallgofrwydd gan y Bwrdd Rheoli Diffyg Meddyliol a Gwallgofrwydd; yn 1948 trosglwyddwyd swyddogaethau’r Bwrdd i’r Gweinidog Iechyd o dan Ddeddf y Gwasanaeth Iechyd Gwladol 1946.

Gellir canfod cofnodion yn ymwneud â’r Comisiwn Gwallgofrwydd yng nghasgliad Ysbyty Gogledd Cymru; roedd y Comisiwn yn ymweld â’r ysbyty yn flynyddol, ac mae adroddiadau yn ymwneud â’u hymweliadau wedi eu cynnwys yn Adroddiadau Blynyddol yr ysbyty.

Roedd y cofrestrau mynediad eu hunain yn cofnodi enw a rhyw y claf; enw’r ysbyty, y seilam neu’r tŷ trwyddedig; a’r dyddiad yr aeth y cleifion i mewn a’r dyddiad y cawsant eu rhyddhau neu y buont farw. Mae’r mynegai, yn ogystal â chofnodion y claf a oroesodd o’r ysbyty, yn adnoddau gwych ar gyfer ymchwil hanes teuluol, hanes lleol ac ymchwil academaidd. Nodwch fodd bynnag os gwelwch yn dda fod mynediad i gofnodion ysbytai ar gau am 100 mlynedd o ganlyniad i gyfyngiadau preifatrwydd.

Mae Archifau Sir Ddinbych yn darparu mynediad am ddim i wefan Ancestry, i archebu lle ac am fanylion pellach ewch i’n gwefan os gwelwch yn dda.

Gellir canfod manylion ynglŷn â phrosiect ‘Datgloi’r Seilam’ yma.

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Newid )

w

Connecting to %s


%d bloggers like this: